Шәһри Казан

Ярмаларны ничек сакларга?

Запас әзерләү безнең канга сеңгән. Ярма, он, шикәр комын капчык-капчык алып куючылар бар. Озак сакланган әйбер сыйфатын югалтмыймы? Бу хакта Татар төбәкара ветеринария лабораториясе агрономы Рамилә ТАҖЕТДИНОВА белән сөйләштек.

– Ярмаларның саклану вакыты – иң күбе алты ай. Барлык шартлар үтәлгәндә, бер елга сузылырга мөмкин. Тарыныкы бер генә ай. Шуңа да запас алып куюның файдасы юк. Карап торышка коры ярма бозыла алмый кебек, әмма һәр бөртекле культура составында 20 процентка кадәр майлар бар. Озак торганда, аеруча бүлмә температурасында бу майлар оксидлаша башлый. Әче тәм бүлеп чыгара, – ди Рамилә ханым.

– Кайвакыт боткалар пешергәндә әче тәм килә, бу ярманың дөрес сакланмавына бәйлеме?
– Әйе, шуңа да ярмаларны йә суыткычта, йә кыш көне балконда, салкын урында сакларга киңәш итәм, чөнки суыкта бөҗәкләр дә үлә. Складларда да ярмаларны алты ай саен бер урыннан икенче урынга күчерү каралган.

– Бөҗәк дигәннән, ул кортлар ярмаларга ничек эләгә соң?
– Ярмаларны капларга тутырганда кереп калган булырга мөмкин. Бер личинка эләктеме, бөтен ярма яраксызга әйләнә. Бер бөҗәк берьюлы 350ләп күкәй салырга сәләтле.

Реклама

– Ярма сатып алганда, ул бөҗәкләрне кеше күрәме соң?
– Бөтен бәла дә шунда: бөҗәкләр күренми. Аеруча дөгедә амбар коңгызы (длинноносик) еш очрый. Ул бөртекнең эченә кереп урнашкан була. Үсә-үсә, кортка әйләнә. Кайвакыт пакетны да тишеп чыга. Бүлмәгә тарала. Кайбер кешеләрнең үз өйләрендә кара төстәге каты вак, тар кортларны күргәне бардыр. Мондый кортлы дөге организм өчен зыянлы. Шуңа да ярмаларны сатып алганда куллану вакытына игътибар итәргә һәм өйдә дөрес сакларга кирәк.
 
– Кибет киштәләрендәге ярмаларның сыйфатын тикшерә торган оешмалар бармы?
– Кибеттәге товарны болай гына тикшереп булмый. Бары тик шикаятьләр булганнан соң, Роспотребнадзор идарәләре конкрет вакыйга буенча тикшерү уздыра ала. Элек 2005 елларга кадәр дәүләт ашлык инспекцияләре эшли иде. Алар һәр товарның сыйфатын тикшереп торды. Хәзер барысы да җитештерүчеләр намусында. Иң әйбәт дөге – Краснодар өлкәсенеке, ә карабодай Бөгелмәнеке санала. Тик этикеткаларны алыштырып куярга, кулланучыны алдаларга да мөмкиннәр. Ярманың сыйфатсыз икәнен пешергәч кенә аңлыйсың. Ләкин кем кәстрүле белән ботканы кибеткә алып барып күрсәтсен инде, шикаять язучылар да сирәк. Халык үз хокукларын белеп бетерми.

– Ә сыйфатсыз товар еш очрыймы?
– Очрый. Әле менә бер кибетләр челтәрендә «Полтавский тары ярмасы» дип сатыла торган товарның исеме җисеменә туры килмәве ачыкланды. «Полтавский» шактый кыйммәт йөри торган төр һәм ул ярманың каты сортыннан эшләнә, ә моны йомшак сорт тарыдан ясаганнар. Нәтиҗәдә, тәме дә, төсе дә башка. Югыйсә, акчаны сыйфатлы ярма өчен дип түлисең. Арпа ярмасы урынына бодай сатучылар очрый. Карап торышка аларны аерып та булмый, ә менә тәмнәре бүтән. Күп заводлар, экономия максатыннан, арпаны тиешенчә эшкәртеп тормый.

– Карабодайны пешергәч, кайчакта көйгән тәм килә. Бу да сыйфатсыз ярма билгесеме?
– Юк. Иң яхшысы булып саналган, Бөгелмәдә җитештерелгән карабодай үзебезнең кибет киштәләренә сирәк чыга, экспортка китеп бетә. Ярминкәләр вакытында алып калырга була анысы. Ә безнең илгә карабодай күбесенчә Алтай краеннан, Оренбургтан кайтартыла. Билгеле булганча, ул якларда карабодай тиешенчә өлгереп җитми. Яшькелт аграк төстә була. Ярманы кара-коңгырт төскә әйләндерер өчен аны көйдерәләр. Пешергәч, карабодайдан көйгән тәм килергә мөмкин. Мондый ярма зыянлы түгел, сыйфат ягыннан да бәйләнерлек сәбәп юк.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    37
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:23
    ТМТВ премиясен тапшыру тантанасы: кемгәдер харизма, кемгәдер алкышлар җитмәде Узган шимбәдә “Пирамида” концертлар залында “ТМТВ татар музыкаль телеканалы премиясе”н тапшыру тантанасы узды.
    88
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:04
    Чия бәлеше пешерү ЫСУЛЫ Аның өчен 200 гр сыер мае, 1 йомырка, ярты стакан шикәр комы, 2 стакан он, 1 аш кашыгы каймак, 1 чәй кашыгы көпшәкләндергеч (разрыхлитель), 2 аш кашыгы крахмал, 600 гр чия (катырылган да ярый), 2 аш кашыгы шикәр пудрасы кирәк.
    42
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 15:21
    10 кубокның яртысы – Зариповныкы?! Спортка артык мөкиббән китмәсәм дә, соңны көннәрдә «Ак Барс» - ЦСКА, Гагарин кубогы дигән сүзләр бик еш колакта яңгыраганга, ял көнне кичке биштә телевизорны кабызып куярга булдым. Янәсе, өй тирәсендә кайнаган вакытта комментаторларның такылдавы менә дигән интершум булачак.
    65
    0
    1
  • 23 апрель 2018 - 11:29
    Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар: «Үзең эшләгәч, акча да янга кала» Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар гаиләсе туганга – 29 ел. Алар дүрт бала тәрбияләп үстергән. Өчесенең инде үз гаиләләре барлыкка килгән. Насыйбуллиннарның биш оныгы бар.
    211
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 14:07
    «ТМТV» премиясен тапшыру тантанасы турында 10 кызыклы факт 1. Һәрвакыт концерт ахырында җырлый торган Elvin Grey бу юлы тамашаны ачып җибәрде һәм елның иң популяр җырчысы булып танылды.
    1388
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 14:00
    Циркта оныкларым курыкты Балачакта циркка еш бара идек. Ул чакта алгы рәтләргә билет 1 сум 20 тиен генә иде шул. Хәзер бәяләр дә, цирктагы мохит, чыгышлар да башка.
    251
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 12:12
    Как ясау ЫСУЛЫ Гөлүсә Насыйбуллинадан тәмле как рецепты
    416
    0
    5
  • 22 апрель 2018 - 11:01
    Роберт Миңнуллин мәзәкләре Барып җитеп булмый...
    249
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Афиша 23-29 апрель Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры 
    135
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 09:33
    «Сандугач»лар канатларын ныгыта Шушы көннәрдә «Рухият» рухи яңарыш фондының «Сандугач сайрар илем» балалар иҗаты фестивале Казанда зур гала-концерт белән төгәлләнде. Бу көнне Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнәсендә бию һәм җыр коллективлары составында 250гә якын «сандугач» чыгыш ясады. 
    104
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 18:55
    «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан сәхнә арты ФОТОРЕПОРТАЖЫ Бу минутларда “Пирамида” концертлар залында “TMTV” татар музыкаль телеканалы премиясен тапшыру тантанасы бара.
    986
    0
    2
  • 21 апрель 2018 - 13:17
    Тәрәзәләр Без урамнан икәү үтеп барабыз. Мин, аның шәенө генә барырга тырышып, акрынрак атлыйм. Гаҗәп, ул да, як-ягына каранып, һаман адымнарын акрынайта. Нидер әйтергә теләгәндәй, проспектның аргы башына йотылып карый. Аннары бөтенләй туктый да, нигәдер оялып кына:
    343
    2
    0
  • 21 апрель 2018 - 12:44
    Кышкы киемнәрне саклау буенча КИҢӘШЛӘР Туныгызны балконда сакламагыз, йоны кибеп, сына башларга мөмкин.
    216
    0
    1
Реклама
  • 13 апрель 2018 - 15:47
    «Шәһри Казан» ат җигәргә өйрәтә
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
  • Казанда язгы өмә старт алды
  • Иң яхшы хат ташучылар бүләкләүдән ФОТОРЕПОРТАЖ 12.04.2018
  • Яшел Үзән районы Татар Танае авылын су баскан! 11.04.2018
  • Алдавыч боз балыкчыларны куркытмый
  • Авыл хуҗалыгы ярминкәләреннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Илфак Шиһаповның тууына 50 ел тулуга багышланган кичәдән ФОТОРЕПОРТАЖ 5.04.2018
  • Мәшәкате күп булса да, яз – яз инде ул...
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    37
    0
    0
  • 14 март 2018 - 14:51
    «Хәләл фермер» Ленар ЛАТЫЙПОВ: «Хатын сайлау берни түгел, сыер сайлап кара син!» Биектау районының Торнаяз авылында «хәләл фермер» белән танышып кайттык. Биш вакыт намазын калдырмаган, шәригать кануннары буенча яшәүче Ленар Латыйповлар гаиләсен күрше-тирәдә шулай атыйлар. Алар ун ел эчендә мөгезле эре терлек санын 250гә җиткергән. Республикада бу – иң күп мал асраучы гаилә фермасы.
    575
    0
    2
  • 14 март 2018 - 16:28
    Лаешта пычрак су «дефицит»ка әйләнәчәк Татарстанның Лаеш районы Чулман белән Идел елгалары кочагына урнашкан. Гаҗәеп матур җирләр.
    469
    0
    0
  • 14 март 2018 - 15:42
    «Гавайи» салаты ясау ЫСУЛЫ Бер порция өчен 40 гр айсберг яки пекин салаты (икесен бергә кушсагыз да була), 50 гр ысланган тавык, 40 гр консервланган ананас, кечкенә генә бер тырнак сарымсак һәм кыздырылган кара ипи кисәкләре кирәк.
    354
    0
    0
Ночной режим