Шәһри Казан

Эт елында этләнеп яшик?!

Раштуада шәмнәр яндырып көзге алдында утырмасаң да, яңа гына башланып киткән елны фаразлавы кыен түгел. Чираттагы Кыш бабайны көткәндә, сайлаучылар алдында мескен күренергә тырышкан депутат кебек, салават күперебез дә аклы-каралы гына иде димәбез, иншалла, әмма чынбарлыгыбыз бөтенләй үк аллы-гөлле дә түгел.

Кешенең язмышы күпмедер дәрәҗәдә исеменә бәйле булган кебек, бу үзенчәлек елларны да читләп узмаган бугай: узганында әтәчләнеп тә караган идек бераз, быелгысында этләнербез, ахры.

Америка

Узган елга бераз йомгак ясап, дөньякүләм сәясәткә кагылып китсәк, Россия Көнбатыш тәрәзәләрен ябып, тулысынча диярлек Көнчыгышка борылып бетә язганда гына, әле ярый АКШның президенты Дональд Трамп килде диясе килә кайвакыт. Көнбатышның ничә елдан бирле Россияне изоляцияләргә тырышуы чынга ашар төсле иде, Трамп үзе үк эшне «боза» да куя. Узган ел Ак йорт хуҗасы Европадагы күп кенә әшнәләре – беренче чиратта Германия белән мөнәсәбәтләрне бозуга иреште. Аның администрациясенең Европа энергетика куркынычсызлыгы сорауларына тыкшынуыннан күпләр канәгать түгел. Германия, Австрия һәм башка кайбер дәүләтләрдән аермалы буларак, газны океан артыннан сатып алучы Польшаны гына бу сорау борчымый.

Моңардан тыш, Иерусалимны Израильнең башкаласы дип атап, гарәп дөньясының нәфрәтен үзенә таба борды АКШ президенты. бу уңайдан аңа Бөекбритания белән Франция дә каршы чыкты. Иранны террорчылар спонсоры дип атап, Трамп әлеге дәүләтне атом-төш программасын дәвам иттерү дәрәҗәсенә җиткерергә мөмкин диләр белгечләр. Төньяк Корея башлыгы Ким Чен Ын турында «Ракета-кеше үзен һәм халкын юк итәргә карар кылган» дип белдергәннән соң, «Американың акылдан шашкан карты» дигән җавап белән бергә Вашингтон һәм Сан-Францисконың көлгә әйләнәчәге турында кисәтү дә алды.

Шул рәвешле, Дональд Трамп тегендә-монда кысылып йөреп, Көнбатышны бер йодрыкка җыйнап, Россиягә каршы куеп бетерә алмый, дуслашырга да ашыкмый. Аның командасы ике дәүләт арасындагы мөнәсәбәтләрне тулысынча бозып, санкция һәм салкын сугыш сәясәтен ашкынып кораллануга китереп җиткерде. Әмма ул мәңгелеккә Ак йортның хуҗасы итеп сайланмаган, бу дәүләттә президентлар алышынгалап тора, «бәлки чираттагысы безгә йөзе белән борылыр» дия-дия, гомерләр үтеп китмәсә инде. Гыйнвар аенда Россиядәге «начар егетләр»нең исемлеге әзер булачак, тиздән аларны без дә беләчәкбез. Ул исемлекләр шулхәтле еш төзелеп, артып тора ки, бездә «яхшылар» калмады да, ахры.

Тышкы сәясәт

Реклама

АКШ белән бозылган мөнәсәбәтләрне Европа бәрабәренә тулыландыру бәхетенә дә ирешелмәде. Франциядәге президент сайлаулары өметләрне акламады – хакимияткә Мәскәү белән «дуслашырга» атлыгып тормаучы Эммануэль Макрон килде һәм мөнәсәбәтләр яхшыру ягына борылмады. Шундый ук хәл берничә ел Германия белән дә күзәтелә, ике ил арасындагы мөнәсәбәтләр элек Европада даимилек нигезе булса, хәзер үзара күңел кайтаргыч һәм шикләнү күренешенә әверелеп бара. Көнчыгыш өлешеннән тыш, үз мәшәкатьләренә баткан Европа бүген Россия белән аз кызыксына. Көнбатыш белән мөнәсәбәтләрдә уңышсызлыкның төп сәбәпләренең берсе – Донбасстагы хәрби низагның дәвам итүе. Мәскәү өчен бернинди файдасы булмаган атышулар Киевка үзен «агрессия корбаны» итеп күрсәтү мөмкинлеген генә арттыра.

Россия президентының Донбасска БМОның тынычлык гаскәрләрен кертү һәм низагны Кипр сценариясе буенча туктату тәкъдиме Украина һәм АКШ тарафыннан кире кагылды. Украинаның Россия йогынтысыннан китүен Мәскәү аңлый булса кирәк, моның үз чиратында уңай яклары да бар – газ шантажыннан, Киевны туендырып торудан котылу һ.б., әмма янәшәдә һәрдаим оккупацияләүдә гаепләүче һәм компенсация сораучы 40 миллионлы күрше пәйда булуы белән тиз генә килешә алмаячак. Моны аңлау Украина белән мөнәсәбәтләрдә нәрсә һәм ничек эшләп булганын ачыклау өчен кирәк. Әлегә Сүрия – Россиянең тышкы сәясәттә югары ноктасы булса, Украина иң түбәне булып кала бирә.

Көнбатыш белән чагыштырганда, башка юнәлешләрдә Россиянең тышкы сәясәте бөтенләй үк драмаларга күмелмәгән, ирешелгән уңышлар – Һиндстан белән Пакыстанның Шанхай хезмәттәшлек оешмасына керүе, Индонезия белән якынаю, Япония белән диалог ачу. Аның каравы, узган ел мәдәният белән спортта «кыйналдык», бу да сәяси каршылыкның бер өлеше булды. Киевта узган «Евровидение»дә Россия катнашмады. 2015 елда Кырымда гастрольдә булган Юлия Самойловага Украина территориясенә керү хокукы бирелмәде. Моның өчен Киев штраф түләсә дә, үз дигәненә иреште. Спорт өлкәсендә исә иң җәнҗаллы вакыйга – Россия җыелма командасын Көньяк Кореяда узачак Олимпиадада катнаштырмау. Моңардан тыш, Россия Сочида узган уеннарда ирешелгән 13 медальдән коры калып, 1нче урыннан 4нче урынга төште. Россия сәясәтчеләрен ул чакта берәү дә ишетмәде, чөнки берни дә эндәшмәгән кешене ишетү мөмкин түгел. Соңыннан йодрык селкеп янаулардан Халыкара Олимпия комитеты бик нык «курыкса» да, карарын үзгәртмәде.

Үзебездә

Сәясәтнең тышкы орбитасын урап чыгып, үзебезгә – Татарстанга кайтып төшсәк, өч мөһим вакыйганы атап үтү җитә: Татфондбанк, Мәскәү белән килешү һәм тел белән бәйле мәсьәлә. Бер ел өчен бу күбрәк кебек, бер-ике генә булганда очраклылык диеп булыр иде, әмма бер-бер артлы өч сынау һәм өч җиңелү очраклылыкка керми. Банк банкротлылыгы «домино» эффектын китереп чыгарды: бер-бер артлы Анкор, Интехбанк, Болгар, Татагропромбанк, Спурт банклары ябылды. Хәзер бу вакыйгаларга анализ ясаучы «белгечләр» шулхәтле күбәеп китте, ни гомер яшәп, аларның янәшәдә генә булганын белми дә йөргәнбез икән: читтәгеләр түгел, үзебезнекеләр болар. Дөресрәге, үзебезнеке булырга тиешлеләр, әмма алар бүгенге вазгыятьтән разый булып, күктән бәхет ишелеп төште дип йөрүчеләр, алга таба тагын да күбрәк тамачак дип өметләнәләрдер.

Бу хәлләр кичә-бүген генә килеп тумаган бит. «Тел бетә» диюдән ары китмәгәннәр, уңлы-суллы тәнкыйть яудырудан узмаганнар нәрсә майтарды? Әлеге ыгы-зыгыларны китереп чыгару өчен тырышучылар социаль челтәрләрдә берләшеп, төгәл сценарий буенча хәрәкәт иткәндә, безнекеләр шул ук социаль челтәрдәге битенә әлифбалы малай сурәте урнаштырды. Тагын нәрсә эшләп була иде, диярсез. Ул әлифба сурәтен килеп терәлгәч кенә ябыштырып куярга түгел, балаңа биреп укытырга кирәк булгандыр бәлки. Чирек гасырлап кына вакыт бар иде. Әмма гаепне үзеңнән эзлисе урында, аны башкаларга тагу күпкә җиңелрәк. Бер сәясәт белгече узган елда, республикадагы хәлләргә бәя биреп, «Этнократиягә хезмәт итүче дәүләт басмалары узган елны пессимистик рухта бәяли, «Татарстанга каршы барган гибрид сугышы» турында үзара килешкәннәр хәтта», дип язса, тел өчен «кайгыртучанлык» күрсәтүчеләрдән мондыйрак сүзләр ишетергә була: «Өстән ни кушсалар – шуны язасыз», «Дәүләт рупоры», «Шәхси газеталар гына чын дөресен яза» һ.б. Сәясәт белгеченең, социаль челтәрдә егыла язып тел өчен «кайгыручылар»ның сүзләрен йөрәгемә якын алып, мин үземне бер мәзәктәге чибәр дә, көчле дә булырга теләп, тегендә-монда ыргылган маймылга охшатып куйдым. Шәхси газета да чыгарган бар, әмма газетада «Бөтенесе дә начар» дип язмыйсың икән, син интернетта фейсбукланучылар күңеленә хуш килә алмыйсың инде. Ирексездән, әллә бөтен акыллы кеше дә фейсбук дигән челтәрдәме икән соң ул дигән фикер туа. Алар бөтенесен белә, акыл өйрәтә, күккә чөя, йә җиргә салып таптый. Менә шундый тиле-миле заманда безгә, кеше булып калу белән бергә, телне саклап калырга кирәк әле. Бер-береңне «чеметкәләп» утыру өчен башка телне дә файдалана алырбыз, әмма үз телеңдә әйткәләшүе дә күңеллерәк шул. Ничек булса да, этләнергә инде, елы шундый булганга гына түгел, чоры шундый.

Фото: animaals.com

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 16:15
    Альпинистлар ярышларга «мәче» белән йөри?! Шимбә иртәсе. Урамда чатнама суык. Гадәттә, мондый вакытта кешеләрнең күбесе өйләреннән генә түгел, җылы юрган астыннан да чыкмый. Ә кайберәүләр салкын дип тормый, бозлы кыя өстенә менә, шулай ял итә. Сүзем альпинистлар турында.
    52
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:19
    Авылда мәдәният тармагында эшләүче яшь белгечләргә өстәмә акча түләнәчәк Авылда мәдәният тармагында эшләүче яшь белгечләргә өстәмә акчалар түләнәчәк. Бу хакта кичә Татарстанның Мәдәният министрлыгының киңәйтелгән коллегия утырышында билгеле булды.
    265
    0
    1
  • 23 января 2018 в 15:03
    Грипптан дарчин саклый Өендә дарчин (корица) торган кеше грипп белән авырмый икән, ни өчен дигәндә, әлеге тәмләткеч вирусларга каршы көрәшергә сәләтле.
    84
    0
    1
  • 23 января 2018 в 14:46
    «Язмышыма үпкәм юк: 15 яшемдә кыйнап сукыр калдырган үги әтиемне дә кичердем» «Аллаһы Тәгалә, бәндәмә күтәрә алмаслык кайгыны бирмәм, дигән. Адәм баласы барысын да күтәрә. Мине дә сынады Ул, ә мин бирешмәдем. Язмышыма да үпкәләмим, 15 яшемдә кыйнап күзсез калдырган үги әтиемне дә кичердем. Намаз саен аның рухына дога кылам...»
    240
    0
    4
  • 23 января 2018 в 14:30
    «Шәһри Казан» журналисты – җиңүче! Бүген Ветеринария һәм фитосанитария күзәтчелеге федераль хезмәтенең Татарстан буенча идарәсендә “Электрон ветеринария сертификаты. Продуктлар куркынычсызлыгы һәм сыйфатының яңа дәрәҗәсе” бәйгесенә йомгак ясады.
    95
    0
    1
  • 23 января 2018 в 14:06
    Фирзәр Мортазин һәм Салаватны нигә «ир белән хатын кебек» диләр? Бу көннәрдә Фирзәр Мортазин зурлап, “Пирамида” концертлар залында 60 яшен билгеләп үтте. Тамашаның масштабын һәм анда кемнәр катнашканын, ул көнне интернеттагы фотоларга күз салсаң, барын да чамалап була иде.
    222
    0
    3
  • 23 января 2018 в 11:52
    Илдус Нафиков: «Кирәк булса, җинаять эше дә ачарбыз!» Өлешләп түләүчеләр, банк белән бәйле кризис, ришвәтчелек, татар теле мәсьәләсе... Татарстан прокуратурасының еллык коллегиясендә күпләрне борчыган әлеге темалар күтәрелгән. Республика прокуроры Илдус Нафиковның җитди чыгышыннан күпләр киеренкелектә калган.
    121
    0
    0
  • 23 января 2018 в 11:25
    Казанда ике автобус катнашындагы һәлакәттә 7 кеше зыян күргән Бүген 7.20дә Ямашев проспектындагы 115нче йорт каршында 60нчы һәм 10нчы автобуслар бәрелешкән.
    116
    0
    0
  • 23 января 2018 в 11:15
    Атна башы буранлы, атна ахыры салкын булачак Республикада буран алдагы тәүлекләрдә дә дәвам итәргә мөмкин. Татарстан актив циклон йогынтысы астында калган.
    104
    0
    1
  • 22 января 2018 в 16:22
    Рәссам, карикатурачы Илдус Әҗемов: «Үзеннән-үзе көлә белмәгән кеше – ярты кеше ул» Табиблар, 17 минут көлү гомер озынлыгын бер елга арттыра, ди. Танылган рәссам, карикатурачы, шаржлар остасы Илдус Әҗемов та шул фикердә. Югыйсә, гомерен тулысы белән юмор, сатирага багышлап, татарларның бердәнбер сатира журналы булган «Чаян»ны чыгаруда 35 елга якын катнашыр идеме соң ул.
    79
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:48
    Әзәрбайҗан кухнясы: кадерле кунаклар килгәч кенә әзерләнә торган садж әзерләүне АДЫМЛАП ӨЙРӘТҮ Әзәрбайҗан кухнясы башкалардан яшелчәләр белән пеше­релгән итле ризыкларга бай булуы белән аерылып тора. Аларның күбесе махсус савытларда әзерләнә. Ипи урынына кулланыла торган чурекны - тандырда, питины - балчык чүлмәктә, пылауны - казанда, ә менә саджны шул ук исемдәге табада пешерәләр. Утта яралган ризык «Хан Булак» рестораны шеф-­повары Руслан Гурбанов белән...
    173
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:41
    «ҮЛГӘНЕҢНЕ КҮРСӘМ ИДЕ...» – Балам, син яшь кеше әле. Яшьлек кызулыгы белән кайчак әллә ниләр әйткән чаклар була, берүк, уйлап сөйләш. Бигрәк тә балаларыңа ямьсез сүзләр әйтә күрмә, алар каргыш булып әйләнеп кайтачак. Ана рәнҗешеннән, ана каргышыннан да куркыныч нәрсә юк, - диде Пенсия фондында чиратта торганда сүз алышып киткән Эльмира апа.
    471
    0
    3
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
  • Эт елында этләр җигеп... (Горки-Әмәт урман паркыннан фоторепортаж)
  • Казанда Үзәк чыршы ачылды
  • Пенсия фонды үтеп баручы елга йомгак ясады
  • Черек күлдә шугалак ачылды
  • Президент чыршысыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Чаңгылы якшәмбе
  • Казанның Аккош күлендә күңелле ял
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 21.12.2017
Соңгы комментарийлар
  • noname
    22 января 2018 в 17:16
    Бүген бер танышым "Шәһри Казан" сайтында сиңа комментарий язганнар, ә син җавап та бирмисең, дип шелтәләгәч, кереп караган идем дә, менә, гаебемне төзәтәм. Рәхмәт игътибарыгыз, сүзләрегез өчен! :) Кайчандыр Альберт абый безне чак кына укытып алган иде, махсус курс буенча керде. Шул дәресләрдән тыш аның белән аралашырга туры килмәде, шуңа да сез язган фикер минем өчен гайре көтелмәгән бер яңалык булды. "Әдәбиятчы" да дигән сүзләрегездән соң... үзегезне дә таныйсы килү теләге уянып калды) Мөмкин булса, языгызчы. Монда булмаса, ВКда яисә Фейсбукта - личкага. Шат булыр идем)
  • noname
    22 января 2018 в 14:47
    Исэнмесез Фирзэр Абый. Мин сезне бик хормэт итэм, жырларыгызны бик яратам. Авылны яратып сойлэвегез , сезгэ хормэтемне тагы да арттырды. Сезне юбилиегыз белэн котлыйм. Ижатыгызда унышлар, сэламэтлек телим.
  • noname
    22 января 2018 в 09:11
    Себехэналла мэшэалла куз тимэсен.молодец.Килэчэктэдэ зур унышлар насыйп итсен Раббым бер Аллам.Мин бик шат безнен татар кызыбызнын зур унышларына.Саулык бэхет тыныч хэерле бэракэтле гомер насыйп итсен Раббым бер Аллам сина Алинэ.
  • noname
    19 января 2018 в 23:18
    Өч һәм аннан да күбрәк баласы булганнарга 6 яшь тулганчы дарулар алу өчен 125 сум, коммуналь хезмәтләр, фатир өчен түләүләрдә 30 процент ташлама, мәктәп укучыларына, студентларга юлда йөрү өчен 282 сум дәүләт ярдәме каралган. Балалар бакчасына 50 процент ташлама белән түли аласыз. Түләгән сумманың бер өлеше компенсацияләнә. Гаиләдәге уртача айлык керем бер кеше башына 20 мең сумнан азрак булганда,өстәмә компенсация каралган. Биш һәм аннан да күбрәк баласы булганнар "Ана даны" медаленә ия була ала. Бу очракта һәр бала исәбеннән 5000 сум акча бирелә. Татарстан Президенты карары белән тиздән гамәлгә керәчәк авылдагы балалы гаиләләр өчен пособие турында әлегә төгәл генә мәгълүмат юк. Җитәкчеләр 1 февральгә кадәр барысы да ачыкланыр, дип вәгъдә итәләр.Әлеге пособиегә кагылышлы яңалыкларны "ШК" газетасыннан һәм сайтыннан күзәтеп бара аласыз, шулай ук теркәлү урыны буенча социаль яклау бүлегенә мөрәҗәгать итсәгез дә була. Хөрмәт белән,"ШК" газетасының бүлек мөхәррире Эльвира Мозаффар.
  • noname
    20 января 2018 в 11:13
Интервью