Шәһри Казан

Бер яхшының бер начары: дефляция дефолтка китереп җиткермәсме?

Агымдагы елга аяк басканда, белгечләр азык-төлеккә бәяләр сизелерлек артмаячак дип белдергән иде. Инде үсәсе үскән, шуннан да артыгы булмаячак, халыкта акча күп булмаганлыктан, бәяләрнең артуы да инфляция чикләрендә генә булыр дип фаразланды.

Узган елда инфляция 5,4 процентны тәшкил итте: бу – Россия өчен рекордлы күрсәткеч, 2015 елда ул – 12,9, ә 2014 елда 11,4 процент иде. Үзәк Банк аны ел азагына, тагын да киметеп, 4 процентка гына калдырырга вәгъдә бирде. Август аенда исә ул әлеге билгедән дә түбәнрәк төшеп киткән. Идел буе федераль округында агымдагы елның тугыз ае эчендә инфляциянең кимү күрсәткече буенча Татарстан беренче дүртлеккә кергән.

Татарстанстат мәгълүматларыннан күренгәнчә, 2017 елның ике кварталында бәяләр үзгәрешсез калган, августта июльгә караганда 1,2 процентка кимегән. Сентябрь-октябрь айларында исә бәяләр төшү дәвам итеп, октябрь уртасында кайбер төп продуктлар тагын арзанайган. Бер атна эчендә сөт продуктлары, колбаса, тоз, конфет белән шоколад бераз кыйммәтләнсә, сыер, тавык итләре, эремчек, чәй, аракыга бәя артмаган, ә калган өч дистәгә якын азык-төлеккә бәяләр кимегән. Росстат мәгълүматлары буенча, азык-төлекнең минималь җыелмасының бәясе августта 3839,9 сум булып, алдагы ай белән чагыштырганда, 5,6 процентка кимегән. Аңа хәтле бу кимү 3,9 процент булган. Әлеге җыелмага азык-төлекнең 33 төре керә, бәясен исәпләгәндә, куллануның шартлы күләме һәм уртача бәяләр алына.

Тормыш рәтләнә, акча күбрәк янга кала, дип шатланырга гына кирәк кебек, үзем дә шулай уйлап, бер капчык шикәр алып кайттым, кем белгән бит аның икенче көнне тагын 100 сумга арзанаясын. Ә белгечләр, мондый хәл күзәтелгәндә, сак булырга куша. Августта зур булмаган дефляция күзәтелгән, соңгы тапкыр ул Россиядә 1997 елда булган, 1991 ел белән чагыштырганда, быелгысы рекордка бара икән. Дефляция латинчадан «өрелү» дип тәрҗемә ителә. Гади генә әйткәндә, инфляциядә бәяләр арта, дефляциядә кими. Янга калган акча күбәеп китеп, акча янчыгы өрелеп шартларга ерак әле, тик менә 1997 елгы дефляциянең дефолтка китереп чыгарганын искә төшерсәк, уйланырлык җирлек бар. Базар икътисадының төзелеше шундый, тегесе дә, бусы да күбәеп китсә, ул җимерелергә мөмкин. Ашны тозсыз ашау да тәмсез, күп булса да начар. Узган гасырның 30нчы елларында АКШны «бөек депрессиягә» җибәргән, хәзер Европа, Япония буйлап атлаган әлеге дефляция безгә таба борылмакчы. Япония моның белән 20 ел көрәшә, ә Россия белән Европа дәүләтләренең икътисады әле андый дәрәҗәдә үсеш алмаган, әмма тиздән җитәчәк һәм бу очракта инде бәяләр кимүе тискәре нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. Бәяләр артмаганда, акчасын халык кая да булса тотарга, нәрсәдер сатып алырга ашыкмый, алар банк системасында әйләнми һәм бу да яхшы түгел икән. Бәяләр төшү нәтиҗәсендә, бюджетка тиешле күләмдә салым бармый, эшсезлек арта, социаль киеренкелек барлыкка килә.

Реклама

Әмма бу күренеш вакытлыча гына, көзен уңышлар җыелган чорда булып ала да Яңа ел тирәсендә кулланучылар инфляциясе үзенең тиешле нормасына кайта икән. Чыршы янында ашалачак бозылмый торган азык-төлекне хәзердән үк алып куйсагыз да була, «инфляцияле чорда» мандарин гына аласы булачак. Азык-төлеккә бәяләр кимүе бер хәл, аның сыйфаты да тикшерелеп өйрәнелсә, ул чагында бәлки арзанаюга шатланасы да түгелдер. Кыскасы, нәтиҗә шундый: бу хәлнең ике ягы бар – йә бик яхшы була, йә юк, ул чагында начар булуы мөмкин. Бәяләр төшкәнен күреп шатлана күрмәгез тагын, икътисадыгыз җимерелмәсен.

Фото: Интерфакс

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 16:15
    Альпинистлар ярышларга «мәче» белән йөри?! Шимбә иртәсе. Урамда чатнама суык. Гадәттә, мондый вакытта кешеләрнең күбесе өйләреннән генә түгел, җылы юрган астыннан да чыкмый. Ә кайберәүләр салкын дип тормый, бозлы кыя өстенә менә, шулай ял итә. Сүзем альпинистлар турында.
    44
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:19
    Авылда мәдәният тармагында эшләүче яшь белгечләргә өстәмә акча түләнәчәк Авылда мәдәният тармагында эшләүче яшь белгечләргә өстәмә акчалар түләнәчәк. Бу хакта кичә Татарстанның Мәдәният министрлыгының киңәйтелгән коллегия утырышында билгеле булды.
    246
    0
    1
  • 23 января 2018 в 15:03
    Грипптан дарчин саклый Өендә дарчин (корица) торган кеше грипп белән авырмый икән, ни өчен дигәндә, әлеге тәмләткеч вирусларга каршы көрәшергә сәләтле.
    80
    0
    1
  • 23 января 2018 в 14:46
    «Язмышыма үпкәм юк: 15 яшемдә кыйнап сукыр калдырган үги әтиемне дә кичердем» «Аллаһы Тәгалә, бәндәмә күтәрә алмаслык кайгыны бирмәм, дигән. Адәм баласы барысын да күтәрә. Мине дә сынады Ул, ә мин бирешмәдем. Язмышыма да үпкәләмим, 15 яшемдә кыйнап күзсез калдырган үги әтиемне дә кичердем. Намаз саен аның рухына дога кылам...»
    218
    0
    4
  • 23 января 2018 в 14:30
    «Шәһри Казан» журналисты – җиңүче! Бүген Ветеринария һәм фитосанитария күзәтчелеге федераль хезмәтенең Татарстан буенча идарәсендә “Электрон ветеринария сертификаты. Продуктлар куркынычсызлыгы һәм сыйфатының яңа дәрәҗәсе” бәйгесенә йомгак ясады.
    90
    0
    1
  • 23 января 2018 в 14:06
    Фирзәр Мортазин һәм Салаватны нигә «ир белән хатын кебек» диләр? Бу көннәрдә Фирзәр Мортазин зурлап, “Пирамида” концертлар залында 60 яшен билгеләп үтте. Тамашаның масштабын һәм анда кемнәр катнашканын, ул көнне интернеттагы фотоларга күз салсаң, барын да чамалап була иде.
    205
    0
    3
  • 23 января 2018 в 11:52
    Илдус Нафиков: «Кирәк булса, җинаять эше дә ачарбыз!» Өлешләп түләүчеләр, банк белән бәйле кризис, ришвәтчелек, татар теле мәсьәләсе... Татарстан прокуратурасының еллык коллегиясендә күпләрне борчыган әлеге темалар күтәрелгән. Республика прокуроры Илдус Нафиковның җитди чыгышыннан күпләр киеренкелектә калган.
    113
    0
    0
  • 23 января 2018 в 11:25
    Казанда ике автобус катнашындагы һәлакәттә 7 кеше зыян күргән Бүген 7.20дә Ямашев проспектындагы 115нче йорт каршында 60нчы һәм 10нчы автобуслар бәрелешкән.
    108
    0
    0
  • 23 января 2018 в 11:15
    Атна башы буранлы, атна ахыры салкын булачак Республикада буран алдагы тәүлекләрдә дә дәвам итәргә мөмкин. Татарстан актив циклон йогынтысы астында калган.
    98
    0
    1
  • 22 января 2018 в 16:22
    Рәссам, карикатурачы Илдус Әҗемов: «Үзеннән-үзе көлә белмәгән кеше – ярты кеше ул» Табиблар, 17 минут көлү гомер озынлыгын бер елга арттыра, ди. Танылган рәссам, карикатурачы, шаржлар остасы Илдус Әҗемов та шул фикердә. Югыйсә, гомерен тулысы белән юмор, сатирага багышлап, татарларның бердәнбер сатира журналы булган «Чаян»ны чыгаруда 35 елга якын катнашыр идеме соң ул.
    78
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:48
    Әзәрбайҗан кухнясы: кадерле кунаклар килгәч кенә әзерләнә торган садж әзерләүне АДЫМЛАП ӨЙРӘТҮ Әзәрбайҗан кухнясы башкалардан яшелчәләр белән пеше­релгән итле ризыкларга бай булуы белән аерылып тора. Аларның күбесе махсус савытларда әзерләнә. Ипи урынына кулланыла торган чурекны - тандырда, питины - балчык чүлмәктә, пылауны - казанда, ә менә саджны шул ук исемдәге табада пешерәләр. Утта яралган ризык «Хан Булак» рестораны шеф-­повары Руслан Гурбанов белән...
    167
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:41
    «ҮЛГӘНЕҢНЕ КҮРСӘМ ИДЕ...» – Балам, син яшь кеше әле. Яшьлек кызулыгы белән кайчак әллә ниләр әйткән чаклар була, берүк, уйлап сөйләш. Бигрәк тә балаларыңа ямьсез сүзләр әйтә күрмә, алар каргыш булып әйләнеп кайтачак. Ана рәнҗешеннән, ана каргышыннан да куркыныч нәрсә юк, - диде Пенсия фондында чиратта торганда сүз алышып киткән Эльмира апа.
    461
    0
    3
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • Минтимер Шәймиевның шәхси фотографы Михаил Козловскийны соңгы юлга озатудан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясендә легендар җырчы Әлфия Авзалованың тууына 85 ел тулуга багышланган искә алу концертынан ФОТОРЕПОРТАЖ 15.01
  • Эт елында этләр җигеп... (Горки-Әмәт урман паркыннан фоторепортаж)
  • Казанда Үзәк чыршы ачылды
  • Пенсия фонды үтеп баручы елга йомгак ясады
  • Черек күлдә шугалак ачылды
  • Президент чыршысыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Чаңгылы якшәмбе
  • Казанның Аккош күлендә күңелле ял
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 21.12.2017
Соңгы комментарийлар
  • noname
    22 января 2018 в 17:16
    Бүген бер танышым "Шәһри Казан" сайтында сиңа комментарий язганнар, ә син җавап та бирмисең, дип шелтәләгәч, кереп караган идем дә, менә, гаебемне төзәтәм. Рәхмәт игътибарыгыз, сүзләрегез өчен! :) Кайчандыр Альберт абый безне чак кына укытып алган иде, махсус курс буенча керде. Шул дәресләрдән тыш аның белән аралашырга туры килмәде, шуңа да сез язган фикер минем өчен гайре көтелмәгән бер яңалык булды. "Әдәбиятчы" да дигән сүзләрегездән соң... үзегезне дә таныйсы килү теләге уянып калды) Мөмкин булса, языгызчы. Монда булмаса, ВКда яисә Фейсбукта - личкага. Шат булыр идем)
  • noname
    22 января 2018 в 14:47
    Исэнмесез Фирзэр Абый. Мин сезне бик хормэт итэм, жырларыгызны бик яратам. Авылны яратып сойлэвегез , сезгэ хормэтемне тагы да арттырды. Сезне юбилиегыз белэн котлыйм. Ижатыгызда унышлар, сэламэтлек телим.
  • noname
    22 января 2018 в 09:11
    Себехэналла мэшэалла куз тимэсен.молодец.Килэчэктэдэ зур унышлар насыйп итсен Раббым бер Аллам.Мин бик шат безнен татар кызыбызнын зур унышларына.Саулык бэхет тыныч хэерле бэракэтле гомер насыйп итсен Раббым бер Аллам сина Алинэ.
  • noname
    19 января 2018 в 23:18
    Өч һәм аннан да күбрәк баласы булганнарга 6 яшь тулганчы дарулар алу өчен 125 сум, коммуналь хезмәтләр, фатир өчен түләүләрдә 30 процент ташлама, мәктәп укучыларына, студентларга юлда йөрү өчен 282 сум дәүләт ярдәме каралган. Балалар бакчасына 50 процент ташлама белән түли аласыз. Түләгән сумманың бер өлеше компенсацияләнә. Гаиләдәге уртача айлык керем бер кеше башына 20 мең сумнан азрак булганда,өстәмә компенсация каралган. Биш һәм аннан да күбрәк баласы булганнар "Ана даны" медаленә ия була ала. Бу очракта һәр бала исәбеннән 5000 сум акча бирелә. Татарстан Президенты карары белән тиздән гамәлгә керәчәк авылдагы балалы гаиләләр өчен пособие турында әлегә төгәл генә мәгълүмат юк. Җитәкчеләр 1 февральгә кадәр барысы да ачыкланыр, дип вәгъдә итәләр.Әлеге пособиегә кагылышлы яңалыкларны "ШК" газетасыннан һәм сайтыннан күзәтеп бара аласыз, шулай ук теркәлү урыны буенча социаль яклау бүлегенә мөрәҗәгать итсәгез дә була. Хөрмәт белән,"ШК" газетасының бүлек мөхәррире Эльвира Мозаффар.
  • noname
    20 января 2018 в 11:13
Интервью
  • 15 января 2018 в 11:44
    Пенсиягә быел да 5000 өстәп түләнә дисәләр, нишләргә? Татарстанда пенсиягә 5 мең сум өстәмә түләүләр вәгъдә итеп шалтыратулар саны арткан.
    472
    0
    0
  • 15 января 2018 в 11:19
    Кеше бәхетсезлегендә бәхет корып буламы? Ата-ана өчен бала – бәгырь ите, диләр. Туганда кендек җепләре белән бәйләнгән ана белән бала арасы исә бүген дә галәмнең ачылып бетмәгән сере, табышмагы булып кала бирә.
    384
    0
    1
  • 15 января 2018 в 10:56
    Балтач районы Норма авылы мәктәбен ни өчен «кытай стенасы» белән тиңлиләр? Иң күп үзгәрешләр мәктәптә була дисәм, ялгышмамын кебек. Әле бер реформа, әле икенчесе, ул арада тикшерүләр килеп җитә. Бер уйласаң, мәктәп тормышы моннан башка да гел кайнап тора. Укытучылар, балалар, әти-әниләр яшәешенә, кәефенә дә бәйле әле ул. Хәтта мәктәпне тәмамлап чыкканнан соң да беркем дә аннан тулысынча аерылып бетми. Матур истәлекләр, классташлар, белем биргән укытучыларың гомер буе синең белән. Ул арада балаларың мәктәп сукмагына баса, аннан соң оныклар...
    289
    0
    1